به گزارش نسیم امروز، جاده برای مردم فقط یک مسیر آسفالته محسوب نمی شود؛ راهی است برای رسیدن به شهر یا روستای مقصد، بازار، مدرسه، بیمارستان، محل کار و فرصتهای تازه. با این حال، در خراسان شمالی بخشی از پروژههای راهسازی سالهاست میان وعده، اعتبار و عملیات اجرایی در رفتوآمدند؛ پروژههایی که هر بار با اعلام اعتباری تازه، امید به تکمیل آنها زنده میشود.
اما پرسش اصلی همچنان پابرجاست: از وعدههای راهسازی، چه میزان واقعاً به جاده تبدیل شده است؟
یکی از مهمترین این پروژهها، محور بجنورد– جنگل گلستان است؛ مسیری که اهمیت آن تنها به داخل استان محدود نمیشود و بخشی از ارتباط شرق و شمالشرق کشور را شکل میدهد.
سالهاست درباره تکمیل این محور، تخصیص اعتبار، تأمین منابع و سرعت گرفتن عملیات اجرایی سخن گفته میشود. اما اکنون زمان آن است که به جای تکرار وعدهها، یک صورتحساب روشن از وضعیت پروژه در اختیار افکار عمومی قرار گیرد.
ادارهکل راه و شهرسازی خراسان شمالی میتواند بهصورت شفاف اعلام کند که اعتبار مصوب این پروژه در سالهای مختلف چه میزان بوده، چه مقدار از این اعتبار تخصیص واقعی یافته و چه میزان از منابع تخصیصیافته به عملیات اجرایی تبدیل شده است؟ همچنین انتظار میرود مشخص شود از مجموع کیلومترهای این محور، تاکنون دقیقاً چند کیلومتر ساخته، چند کیلومتر زیر بار ترافیک رفته و چه مقدار همچنان در انتظار تکمیل است.
پرسش مشابهی درباره محورهای جاجرم، میامی و مسیرهای روستایی نیز وجود دارد.
در این پروژهها، فاصله میان «اعتبار مصوب» و «اعتبار تخصیصیافته» چقدر است؟ چه میزان از اعتبارات به مرحله قرارداد و عملیات اجرایی رسیده و در نهایت چند کیلومتر مسیر واقعاً احداث یا بهسازی شده است؟
موضوع مهم دیگر، زمانبندی پایان پروژهها است. اعلام کلی اینکه پروژهای «در حال اجرا» یا «در دست پیگیری» است، برای افکار عمومی کافی نیست. مردم حق دارند بدانند هر پروژه در چه مرحلهای قرار دارد، چه میزان پیشرفت فیزیکی دارد، مانع اصلی تکمیل آن چیست و اگر اعتبار مورد نیاز تأمین شود، چه زمانی میتوان انتظار بهرهبرداری داشت.
از سوی دیگر، لازم است میان پروژههایی که صرفاً در ردیف اعتباری قرار گرفتهاند و پروژههایی که عملیات اجرایی واقعی دارند، تفاوت روشنی وجود داشته باشد. اعتبار مصوب بهتنهایی جاده نمیسازد؛ آنچه اهمیت دارد تخصیص، پرداخت، اجرای پروژه و در نهایت تحویل مسیر به مردم است.
البته مسئله راههای نیمهتمام خراسان شمالی را نمیتوان تنها یک موضوع عمرانی دانست. طولانی شدن اجرای محورهای اصلی، علاوه بر افزایش هزینههای حملونقل و استهلاک خودروها، بر ایمنی، دسترسی روستاها، گردشگری، جابهجایی کالا و حتی جذابیت سرمایهگذاری در استان اثر میگذارد.
بنابراین مطالبه عمومی باید از «اعلام اعتبار» عبور کند و به سمت شفافیت عملکرد برود؛ یعنی برای هر پروژه، عدد اعتبار مصوب، میزان تخصیص، میزان هزینهکرد، درصد پیشرفت فیزیکی، کیلومتر اجراشده و زمان دقیق تکمیل اعلام شود.
اگر چنین جدولی منتشر شود، افکار عمومی بهسادگی خواهد فهمید کدام وعدهها به جاده تبدیل شده و کدام پروژهها همچنان در انتظار اعتبار و تصمیم باقی ماندهاند.
لازم به یادآوری است : محور بجنورد–جنگل گلستان و شماری از محورهای ارتباطی خراسان شمالی طی سالهای گذشته بارها در فهرست پروژههای اولویتدار عمرانی استان قرار گرفتهاند.
محدودیت منابع مالی، وابستگی بخشی از پروژههای بزرگ به اعتبارات ملی و روشهای تأمین مالی، از جمله عواملی بوده که روند اجرای برخی طرحهای راهسازی را طولانی کرده است.
اکنون با توجه به تداوم مطالبه مردم و اهمیت این مسیرها برای توسعه استان، انتشار آخرین آمار رسمی درباره منابع مالی و میزان پیشرفت پروژهها میتواند تصویر دقیقتری از فاصله میان وعدههای گذشته و عملکرد امروز ارائه کند.
امید است ادارهکل راه و شهرسازی و یا معاونت هماهنگی امور عمرانی استانداری خراسان شمالی، به پرسشها و موارد مطرحشده، پاسخی دقیق، شفاف و مستند ارائه کنند تا «روزنامه نسیم» در شمارههای آینده، ضمن انتشار این پاسخها برای تنویر افکار عمومی، زمینهای برای گفتوگویی سازنده درباره موانع موجود فراهم کند.
بیتردید، شفافسازی درباره وضعیت پروژهها و اعلام برنامهای روشن برای رفع گرههای اعتباری و اجرایی، میتواند گامی استوار در مسیر تسریع طرحهای نیمهتمام و تحقق مطالبه دیرینه مردم استان برای برخورداری از راههای ایمن و استاندارد باشد.
