غفلت فرهنگی و تنهایی نسل امروز
علی خادمی
مدیرمسئول روزنامه نسیم خراسان شمالی در یادداشتی به موضوع تنهایی نسل امروز و نقش خانواده پرداخته است.
به گزارش نسیم امروز، در این یادداشت آمده است:
امروز در گوشه و کنار شهرها، بهویژه در شهرمرکز استان، صحنههایی دیده میشود که نگرانی بسیاری از خانوادهها و دلسوزان جامعه را افزایش داده است. کاهش ازدواج، افزایش تجرد جوانان، گسترش برخی ارتباطات نادرست و رفتارهای خارج از چارچوبهای اخلاقی و اجتماعی، آرامآرام به یکی از دغدغههای جدی جامعه تبدیل شده است. دغدغهای که اگر امروز با نگاه مهربانانه، عاقلانه و مسئولانه مورد توجه قرار نگیرد، فردا میتواند آثار تلخ و جبرانناپذیری بر آینده فرهنگی و اجتماعی برجای بگذارد.
بیتردید جوانان این سرزمین، فرزندان همین جامعهاند؛ دختران و پسرانی که سرمایههای ارزشمند کشور محسوب میشوند و باید برای آینده آنان دلسوزانه برنامهریزی کرد. نگاه تند، تحقیرآمیز و صرفاً انتقادی نهتنها راهگشا نیست، بلکه گاهی فاصله نسلها را بیشتر میکند. آنچه امروز جامعه بیش از هر زمان دیگری به آن نیاز دارد، گفتوگو، آگاهیبخشی، محبت، نظارت دلسوزانه و فرهنگسازی اصولی است.
متأسفانه در برخی نقاط شهری، بهویژه در ساعات پایانی شب، شاهد رفتارهایی هستیم که با هنجارهای اجتماعی و فرهنگی جامعه فاصله دارد. موتورسواری دختران کمسن و سال و نوجوان به همراه پسران جوان تا نیمههای شب، حضور در خیابانها بدون نظارت خانواده و شکلگیری برخی ارتباطات ناسالم، تنها یک رفتار ساده و گذرا نیست؛ بلکه میتواند آغازگر بسیاری از آسیبهای اجتماعی، روحی و اخلاقی باشد. این رفتارها اگر عادیسازی شوند، بهتدریج قبح بسیاری از ناهنجاریها را در جامعه از بین خواهند برد و امنیت روانی خانوادهها را تحت تأثیر قرار میدهند.
بدون تردید، نخستین مسئولیت در این زمینه بر عهده خانوادههاست. پدران و مادران باید بیش از گذشته با فرزندان خود ارتباط صمیمانه برقرار کنند، دغدغههای آنان را بشنوند و با زبان محبت و منطق، نسبت به خطرات برخی رفتارها آگاهیبخشی کنند.
نوجوان و جوان امروز بیش از هر چیز نیازمند دیده شدن، شنیده شدن و همراهی والدین است. اگر فضای گفتوگو در خانه شکل نگیرد، فرزندان پاسخ پرسشها و نیازهای عاطفی خود را در بیرون از خانه و گاهی در مسیرهای نادرست جستوجو خواهند کرد.
والدین باید مراقب باشند که فرزندانشان تا نیمههای شب با وضعیت نامناسب در سطح شهر حضور نداشته باشند. استفاده از موتور سیکلت بهعنوان وسیلهای برای انجام امور روزمره یا تفریح سالم در محیطهای مناسب، ذاتاً امر ناپسندی نیست، اما تبدیل شدن آن به ابزاری برای پرسهزنیهای شبانه و رفتارهای خارج از عرف، مسئلهای است که نمیتوان نسبت به آن بیتفاوت بود. جامعه سالم نیازمند رعایت حدود، احترام به امنیت روانی مردم و حفظ حرمتهای اجتماعی است.
در این میان، نقش دستگاههای فرهنگی، آموزشی و اجتماعی نیز بسیار مهم و تعیینکننده است. امروز بیش از هر زمان دیگری به فرهنگسازی اصولی، تولید محتوای جذاب برای نوجوانان و آموزش مهارتهای زندگی نیاز داریم. برخورد صرفاً سلبی و دستوری نمیتواند مشکلات را حل کند. جوان امروز باید دلیل منطقی و آثار واقعی رفتارهایش را بداند. باید بداند که برخی ارتباطات ناسالم و بیضابطه، میتواند آینده تحصیلی، شغلی، خانوادگی و حتی آرامش روحی او را تحت تأثیر قرار دهد.
یکی از راهکارهای مؤثر، تهیه دفترچهها و بروشورهای آموزشی با زبان دوستانه و محترمانه برای دختران و پسران نوجوان است؛ دفترچههایی که در آن درباره رفتارهای مناسب اجتماعی، اصول استفاده صحیح از موتور سیکلت، رعایت امنیت فردی و اجتماعی و پیامدهای برخی رفتارهای پرخطر توضیح داده شود. نسل جوان اگر احساس کند که جامعه با احترام و دلسوزی با او سخن میگوید، پذیرش بیشتری نسبت به توصیهها خواهد داشت.
همچنین برگزاری دورههای آموزشی کوتاهمدت توسط معاونت پیشگیری از وقوع جرم، نیروی انتظامی، آموزش و پرورش و مراکز فرهنگی میتواند بسیار اثرگذار باشد. همانگونه که برای ازدواج کلاسهای آموزشی برگزار میشود، لازم است برای نوجوانان نیز کلاسهایی در زمینه مهارتهای ارتباطی، مسئولیتپذیری اجتماعی، آسیبهای فضای مجازی، احترام به خانواده و عواقب برخی رفتارهای پرخطر برگزار شود.
پیشگیری زمانی معنا پیدا میکند که آموزش قبل از وقوع آسیب انجام شود، نه زمانی که مشکلات به بحران تبدیل شدهاند.
جامعهای موفق خواهد بود که بهجای سرزنش نسل جوان، برای هدایت صحیح آنان سرمایهگذاری کند. نوجوانان امروز در معرض هجمههای گسترده فرهنگی و رسانهای قرار دارند و اگر خانواده و نهادهای فرهنگی در کنار آنان نباشند، طبیعی است که الگوهای نادرست جایگزین ارزشهای اصیل شوند.
آینده جامعه در گرو آرامش فکری، سلامت اخلاقی و امید نسل جوان است و حفظ این سرمایه اجتماعی، نیازمند مشارکت همگانی خواهد بود.
بی تردید آنچه امروز در برخی رفتارهای اجتماعی نسل نوجوان و جوان مشاهده میشود، صرفاً یک تغییر ظاهری یا هیجان زودگذر نیست، بلکه نشانهای از فاصلهگرفتن تدریجی بخشی از جامعه از نظام تربیتی، فرهنگی و گفتوگوی خانوادگی است.
اگر خانوادهها، رسانهها، آموزش و پرورش و دستگاههای فرهنگی نتوانند زبان مشترکی با نسل جدید پیدا کنند، آسیبهای اجتماعی در سالهای آینده پیچیدهتر و عمیقتر خواهد شد. جامعه برای عبور از این شرایط، بیش از هر چیز نیازمند بازسازی پیوند عاطفی میان خانواده و فرزندان، فرهنگسازی هوشمندانه و برنامهریزی پیشگیرانهای است که با احترام، محبت و منطق همراه باشد.
نظر دادن
از پر شدن تمامی موارد الزامی ستارهدار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.
































