به گزارش نسیم امروز، در بجنورد، مرکز خراسان‌شمالی، اجرای این طرح وارد مرحله تازه‌ای شده و به گفته فرماندار شهرستان، تاکنون زمین جوانی جمعیت به حدود یک‌هزار متقاضی واجد شرایط واگذار شده است.

محمدرضا موفق، فرماندار بجنورد، با اعلام این خبر گفت: اجرای طرح واگذاری زمین با هدف حمایت از خانواده‌ها و در چارچوب سیاست‌های جمعیتی دولت چهاردهم دنبال می‌شود.

با این حال، آمار متقاضیان نشان می‌دهد فاصله قابل توجهی میان تعداد خانوارهای واجد شرایط و زمین‌های واگذارشده وجود دارد؛ مسئله‌ای که استمرار برنامه تأمین زمین را به یکی از محورهای مهم اجرای این طرح در شهرستان تبدیل می‌کند.

بر اساس اعلام فرماندار بجنورد، ۶ هزار و ۶۰۹ خانوار در این شهرستان واجد شرایط دریافت زمین جوانی جمعیت هستند. از این میان، روند واگذاری زمین رایگان به ۸۹۶ خانوار در حال انجام است که ۶۵۲ خانوار در مناطق شهری و ۲۴۳ خانوار در مناطق روستایی قرار دارند.

در شهر حصار گرمخان نیز روند واگذاری زمین به ۹۰ خانوار در حال انجام است. همچنین در چناران‌شهر، ۲۵ هکتار از اراضی ملی برای طراحی و آماده‌سازی با هدف واگذاری به خانواده‌های مشمول این طرح اختصاص یافته است.

یکی دیگر از ظرفیت‌های پیش‌بینی‌شده برای اجرای طرح، روستای میرزا حسن‌لو است. به گفته فرماندار بجنورد، ۸۴۸ قطعه زمین در این روستا برای واگذاری به خانوارهای واجد شرایط پیش‌بینی شده است؛ ظرفیتی که در صورت آماده‌سازی و واگذاری می‌تواند بخشی از فاصله موجود میان تقاضا و عرضه زمین را کاهش دهد.

فرماندار بجنورد همچنین از هدف‌گذاری برای واگذاری زمین به چهار هزار و ۳۷۴ خانوار تا پایان سال خبر داده است. تحقق این هدف به معنای آن خواهد بود که طی ماه‌های آینده بخش قابل توجهی از خانوارهای واجد شرایط شهرستان وارد فرآیند دریافت زمین شوند.

اما اهمیت طرح تنها در واگذاری یک قطعه زمین خلاصه نمی‌شود. خانواده‌ای که زمین دریافت می‌کند، در مرحله بعد با هزینه‌های ساخت، تأمین زیرساخت، دسترسی به خدمات عمومی و امکان تأمین منابع مالی برای احداث مسکن مواجه است. بنابراین موفقیت واقعی سیاست زمین جوانی جمعیت، علاوه بر تعداد قطعات واگذارشده، به این موضوع بستگی دارد که این زمین‌ها تا چه اندازه قابلیت تبدیل شدن به مسکن قابل سکونت را داشته باشند.

بر اساس توضیحات ارائه‌شده، مشمولان اصلی این طرح خانوارهای دارای سه فرزند و بیشتر هستند و خانواده‌های چهارفرزندی نیز در اولویت توجه قرار دارند.

تفاوت مهم این طرح با بسیاری از برنامه‌های حوزه مسکن نیز در شیوه واگذاری زمین است؛ زمین در قالب طرح جوانی جمعیت به شکل رایگان و با قابلیت خرید و فروش به متقاضیان واجد شرایط واگذار می‌شود.

از این منظر، سیاست واگذاری زمین می‌تواند بخشی از فشار اقتصادی ناشی از تأمین مسکن را برای خانواده‌های پرجمعیت کاهش دهد.

هزینه زمین در بسیاری از شهرها سهم قابل توجهی از قیمت نهایی مسکن را تشکیل می‌دهد و حذف این هزینه، در صورت همراه شدن با تسهیلات ساخت و زیرساخت مناسب، می‌تواند انگیزه بیشتری برای خانواده‌ها ایجاد کند.

با این حال، اجرای چنین سیاستی نیازمند نگاه فراتر از واگذاری زمین است. اگر زمین‌های اختصاص‌یافته در مناطقی قرار داشته باشند که از آب، برق، گاز، راه دسترسی، مدرسه، مراکز درمانی و سایر خدمات ضروری برخوردار نیستند، خانواده‌ها ممکن است با هزینه‌های جدیدی روبه‌رو شوند که بخشی از اثر حمایتی طرح را کاهش دهد.

آمار جمعیتی بجنورد نیز اهمیت این موضوع را بیشتر نشان می‌دهد. براساس سرشماری سال ۱۳۹۵، شهرستان بجنورد ۳۲۴ هزار نفر جمعیت داشته که ۲۳۰ هزار نفر از آنان در شهر بجنورد ساکن بوده‌اند. خراسان‌شمالی نیز با جمعیتی بیش از یک میلیون نفر، در شمال شرق کشور قرار دارد و تحولات جمعیتی آن می‌تواند آثار مستقیمی بر برنامه‌ریزی‌های اقتصادی و اجتماعی استان داشته باشد.

واگذاری زمین به خانواده‌های دارای فرزند می‌تواند یکی از ابزارهای حمایتی در سیاست جوانی جمعیت باشد، اما به تنهایی نمی‌تواند مسئله کاهش نرخ فرزندآوری را حل کند. تصمیم خانواده‌ها برای داشتن فرزند بیشتر تحت تأثیر مجموعه‌ای از عوامل اقتصادی و اجتماعی، از هزینه مسکن و اشتغال گرفته تا امنیت شغلی، هزینه آموزش و چشم‌انداز آینده قرار دارد.

بنابراین اگر قرار است واگذاری زمین در بجنورد به نتیجه پایدار برسد، باید از یک سیاست صرفاً ملکی به یک بسته جامع حمایت از خانواده تبدیل شود. تأمین زیرساخت، تسهیلات ساخت، دسترسی به خدمات و تسریع فرآیند صدور مجوزها می‌تواند ارزش واقعی این زمین‌ها را افزایش دهد. هدف نهایی نیز نباید صرفاً ثبت آمار واگذاری باشد، بلکه باید فراهم کردن امکان ساخت خانه و شکل‌گیری زندگی پایدار برای خانواده‌های مشمول باشد.

یادآور می شود: طرح حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، در سال‌های اخیر به یکی از محورهای سیاست‌گذاری جمعیتی کشور تبدیل شده و واگذاری زمین یا واحد مسکونی به خانواده‌های واجد شرایط، یکی از ابزارهای پیش‌بینی‌شده در این چارچوب است.

در خراسان‌شمالی نیز با توجه به نیاز خانواده‌ها به مسکن و ضرورت تقویت سیاست‌های جمعیتی، تأمین و آماده‌سازی اراضی برای اجرای این طرح دنبال شده است. در بجنورد، اعلام وجود بیش از ۶ هزار و ۶۰۰ خانوار واجد شرایط نشان می‌دهد تقاضا برای استفاده از این ظرفیت بالاست و تحقق هدف واگذاری زمین به چهار هزار و ۳۷۴ خانوار تا پایان سال، به یکی از برنامه‌های مهم مدیریت شهرستان تبدیل شده است.