به گزارش نسیم امروز،‌علی متقیان اظهار کرد: مدارس دولتی هنگام ثبت‌نام دانش‌آموزان، جز در موارد مشخص و قانونی مانند هزینه بیمه و کتاب‌های درسی، مجاز به دریافت وجه از خانواده‌ها نیستند و مدیران مدارس نیز نباید پرداخت هیچ مبلغی را شرط ثبت‌نام قرار دهند.

وی افزود: پس از آغاز سال تحصیلی، انجمن اولیا و مربیان می‌تواند برای اجرای برنامه‌های کیفی و فعالیت‌های آموزشی و پرورشی مدرسه، پیشنهادهایی ارائه و مبلغی را برای مشارکت خانواده‌ها تعیین کند، اما این مشارکت کاملاً اختیاری است و نباید به اجبار تبدیل شود.

او تأکید کرد: دریافت هرگونه وجه اجباری در مدارس دولتی ممنوع است و مدیران مدارس موظف‌اند فرآیند ثبت‌نام را مطابق دستورالعمل‌های ابلاغ‌شده انجام دهند.

ثبت‌نام بر اساس محدوده جغرافیایی

متقیان درباره نحوه ثبت‌نام دانش‌آموزان نیز گفت: اصل ثبت‌نام در مدارس دولتی بر مبنای محدوده جغرافیایی و کروکی‌هایی است که در ستادهای ثبت‌نام تعیین می‌شود. بنابراین مدارس باید دانش‌آموزان را بر اساس محدوده تعریف‌شده پذیرش کنند و نمی‌توانند خارج از این چارچوب برای ثبت‌نام تصمیم‌گیری کنند.

به گفته مدیرکل آموزش و پرورش خراسان شمالی، اگر ظرفیت یک کلاس بر اساس دانش‌آموزان ساکن در محدوده جغرافیایی مدرسه تکمیل نشود، مدیر مدرسه می‌تواند با توجه به ظرفیت اعلام‌شده از سوی اداره آموزش و پرورش شهرستان یا منطقه، نسبت به ثبت‌نام دانش‌آموزان خارج از محدوده اقدام کند.

این نوع ثبت‌نام نیز بدون ضابطه نیست و باید بر اساس اولویت‌های پیش‌بینی‌شده در دستورالعمل ثبت‌نام و با هماهنگی ستاد ثبت‌نام انجام شود.

متقیان یکی از این اولویت‌ها را محل اشتغال والدین عنوان کرد و افزود: برای نمونه، محل اشتغال پدر یا مادر، به‌ویژه در مورد کارکنان، می‌تواند در شرایط خاص یکی از معیارهای اولویت‌بندی برای ثبت‌نام خارج از محدوده جغرافیایی مدرسه باشد.

مصوبه دریافت وجوه غیرقانونی چه سرانجامی داشت؟

روزنامه نسیم خراسان شمالی با توجه به تأکید مدیرکل آموزش و پرورش استان بر ممنوعیت دریافت وجوه غیرقانونی از خانواده دانش‌آموزان و همچنین مفاد مصوبه آموزش و پرورش شهرستان بجنورد درباره نحوه دریافت وجوه در مدارس، پیگیری این موضوع را در دستور کار خود قرار داد.

اکنون مطالبه افکار عمومی این است که مشخص شود مصوبه آموزش و پرورش درباره ممنوعیت دریافت وجوه غیرقانونی در فصل ثبت‌نام تا چه اندازه اجرا شده و چه اقداماتی برای نظارت بر اجرای آن صورت گرفته است.

در این مصوبه که برای مدارس دوره اول و دوم متوسطه نظری، فنی‌وحرفه‌ای و کاردانش ابلاغ شده، بر ممنوعیت دریافت هرگونه وجه خارج از موارد مجاز تأکید شده و برای مدیران متخلف نیز برخورد اداری و معرفی به هیأت رسیدگی به تخلفات اداری پیش‌بینی شده است.

از سوی دیگر، برخی تماس‌ها و گزارش‌های مردمی حاکی از آن است که در برخی مدارس، اطلاعیه مربوط به مبالغ مجاز و شماره حساب مدرسه در معرض دید اولیا قرار نگرفته و در مواردی نیز مبالغی بیش از میزان قانونی، از جمله بابت کتاب‌های درسی، مطالبه یا دریافت شده است.

طبیعی است که این موارد نیازمند بررسی و اعلام نظر رسمی آموزش و پرورش است؛ اما پرسش اصلی افکار عمومی این است که از زمان ابلاغ مصوبه تاکنون، چه سازوکار نظارتی برای اطمینان از اجرای آن فعال شده و نتیجه این نظارت چه بوده است؟

و اینک مطالبه مردم از اداره‌کل آموزش و پرورش خراسان شمالی این است که در گزارشی شفاف، دقیق و قابل سنجش اعلام کند:

- از زمان آغاز فرآیند ثبت‌نام، چند مدرسه در استان مورد بازرسی و نظارت قرار گرفته‌اند؟

- این بازرسی‌ها به‌صورت حضوری انجام شده یا عمدتاً بر اساس گزارش مدیران مدارس بوده است؟

- در جریان بازرسی‌ها، در چند مدرسه تخلف در دریافت وجه مشاهده یا احراز شده است؟

- چه تعداد شکایت یا گزارش مردمی درباره دریافت وجوه غیرقانونی ثبت شده و چه تعداد از این موارد به نتیجه رسیده است؟

- در صورت احراز تخلف، با چند مدیر یا مسئول مدرسه برخورد اداری شده است؟

- آیا مدیری به دلیل دریافت وجه غیرقانونی به هیأت رسیدگی به تخلفات اداری معرفی شده است؟

- در صورت دریافت وجه مازاد بر مبالغ قانونی، آیا مبالغ اضافه به خانواده‌ها بازگردانده شده است؟

- درباره مدارسی که اطلاعیه مبالغ مجاز و شماره حساب مدرسه را در معرض دید اولیا قرار نداده‌اند، چه اقدامی صورت گرفته است؟

- برای جلوگیری از دریافت مبالغ بیش از نرخ مصوب کتاب‌های درسی، چه سازوکار نظارتی اعمال شده است؟

- آیا فهرست مبالغ مجاز دریافت در مدارس به‌صورت شفاف در اختیار خانواده‌ها قرار گرفته است؟

- خانواده‌ها در صورت مشاهده دریافت وجه غیرقانونی، دقیقاً از چه مسیر یا سامانه‌ای می‌توانند شکایت خود را ثبت کنند و روند رسیدگی به این شکایت‌ها چگونه است؟

مطالبه مهم‌تر؛ نتیجه نظارت چه بوده است؟

موضوع صرفاً این نیست که آموزش و پرورش اعلام کند «دریافت وجه غیرقانونی ممنوع است». این ممنوعیت پیش از این نیز در دستورالعمل‌ها و مصوبات مربوط به ثبت‌نام مدارس به‌صراحت اعلام شده است.

پرسش اصلی مردم اکنون این است که پس از اعلام این ممنوعیت، چه سازوکار نظارتی برای اجرای آن فعال شده و حاصل این نظارت چه بوده است؟

برای افکار عمومی، تفاوت مهمی میان «اعلام ممنوعیت» و «اجرای مؤثر ممنوعیت» وجود دارد. اگر نظارت انجام شده، مردم حق دارند بدانند این نظارت در چه ابعادی صورت گرفته، چه مواردی شناسایی شده و با موارد احراز تخلف چگونه برخورد شده است.

از سوی دیگر، اگر در جریان بازرسی‌ها تخلف قابل توجهی مشاهده نشده است، اعلام آمار و نتایج این نظارت می‌تواند به افزایش اعتماد خانواده‌ها و اطمینان آنان از سلامت فرآیند ثبت‌نام کمک کند.

اکنون انتظار می‌رود اداره‌کل آموزش و پرورش خراسان شمالی، در راستای شفافیت و پاسخ‌گویی، گزارشی از عملکرد خود در اجرای این مصوبه و نتایج نظارت بر مدارس را ارائه کند.

روزنامه نسیم خراسان شمالی امیدوار است پاسخ رسمی اداره‌کل آموزش و پرورش استان را برای تنویر افکار عمومی در شماره آتی منتشر کند.