به گزارش نسیم امروز، خراسان‌شمالی در حالی توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر را با جدیت بیشتری دنبال می‌کند که محدودیت سوخت و آسیب‌پذیری شبکه انرژی، ضرورت متنوع‌سازی منابع تولید برق را بیش از گذشته آشکار کرده است.

بر اساس برنامه جدید استان، ۵۲ مگاوات ظرفیت نیروگاه خورشیدی در نقاط مختلف خراسان‌شمالی احداث خواهد شد؛ طرحی که استانداری آن را بخشی از برنامه افزایش تاب‌آوری شبکه برق و کاهش آثار ناترازی انرژی می‌داند.

بهمن نوری، استاندار خراسان‌شمالی، گفته است هلدینگ انرژی پاسارگاد متعهد شده چهار نیروگاه از مجموعه طرح‌های جدید را تا دهه فجر سال ۱۴۰۵ احداث و وارد مدار بهره‌برداری کند. سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر و بهره‌وری انرژی برق، ساتبا، نیز مسئولیت تأمین تجهیزات اصلی این پروژه‌ها را بر عهده خواهد داشت.

به گفته استاندار خراسان شمالی، موقعیت جغرافیایی این استان در انتهای شبکه تأمین گاز کشور، یکی از عواملی است که توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر را برای این استان به یک اولویت تبدیل کرده است.

وابستگی بخش قابل توجهی از تولید برق به سوخت‌های فسیلی، در شرایطی که تأمین پایدار سوخت با محدودیت‌هایی روبه‌رو است، می‌تواند پایداری شبکه را تحت تأثیر قرار دهد.

از همین رو، توسعه نیروگاه‌های خورشیدی به عنوان راهی برای کاهش این آسیب‌پذیری دنبال می‌شود.

در نخستین مرحله از برنامه جدید، چهار ساختگاه خورشیدی با مجموع ظرفیت ۳۶ مگاوات وارد مرحله اجرایی شده‌اند. این مجموعه شامل یک نیروگاه ۲۰ مگاواتی در گرمه، نیروگاه ۱۰ مگاواتی سارمران اسفراین و دو نیروگاه سه مگاواتی در شهرستان راز و جرگلان است.

در کنار این طرح‌ها، دو پروژه دیگر نیز در بخش صنعتی استان پیش‌بینی شده است.

بر اساس اعلام استانداری، نیروگاهی با ظرفیت شش مگاوات در لوله‌گستر اسفراین و نیروگاهی با ظرفیت ۱۰ مگاوات در مجتمع صنعتی فولاد اسفراین نیزاحداث خواهد شد. با اضافه شدن این پروژه‌ها، مجموع ظرفیت جدید پیش‌بینی‌شده در این برنامه به ۵۲ مگاوات می‌رسد.

استاندار خراسان‌شمالی اجرای نیروگاه ۷۲ مگاواتی قاسم‌خان را تجربه‌ای مهم برای استان در حوزه انرژی خورشیدی دانست و تأکید کرد: ظرفیت اجرایی ایجادشده در این پروژه باید برای سرعت بخشیدن به طرح‌های جدید مورد استفاده قرار گیرد.

در این میان، راز و جرگلان جایگاه ویژه‌ای در برنامه جدید دارد.

به گفته نوری، این شهرستان در اولویت اجرای طرح‌های خورشیدی قرار گرفته و قرار است پس از تکمیل مطالعات، عملیات نصب سازه‌های نیروگاه‌ها حداکثر ظرف ۱۰ روز آغاز شود. این زمان‌بندی، در صورت تحقق، می‌تواند نشانه‌ای از تلاش برای عبور طرح‌های تجدیدپذیر از مرحله مطالعه و وعده به مرحله اجرای عملیاتی باشد.

آنچه مسلم است، احداث ۵۲ مگاوات ظرفیت جدید خورشیدی، اگرچه در مقیاس نیازهای کلی شبکه برق استان رقم بزرگی محسوب نمی‌شود، اما از منظر تغییر الگوی تولید انرژی اهمیت دارد.

مزیت اصلی نیروگاه‌های خورشیدی برای خراسان‌شمالی این است که تولید برق آنها به گاز و سوخت مایع وابستگی مستقیم ندارد و می‌تواند بخشی از فشار وارد بر شبکه سوخت و برق را کاهش دهد.

با این حال، موفقیت این برنامه تنها به اعلام ظرفیت اسمی نیروگاه‌ها وابسته نیست. سرعت تأمین تجهیزات، تأمین منابع مالی، آماده‌سازی شبکه انتقال و اتصال به شبکه برق و همچنین تکمیل مطالعات فنی، عواملی هستند که تعیین می‌کنند ظرفیت اعلام‌شده چه زمانی به برق واقعی تبدیل خواهد شد.

از سوی دیگر، تمرکز بخشی از طرح‌ها بر شهرک‌ها و مجتمع‌های صنعتی اسفراین می‌تواند یک مزیت مضاعف ایجاد کند؛ زیرا تولید برق در نزدیکی مراکز مصرف صنعتی، در صورت فراهم بودن زیرساخت اتصال، می‌تواند به تأمین پایدارتر انرژی صنایع کمک کند.

برای استانی که هم با محدودیت‌های زیرساختی انرژی مواجه است و هم از ظرفیت مناسب تابش خورشید برخوردار است، توسعه تجدیدپذیرها می‌تواند از یک پروژه مقطعی به بخشی از راهبرد بلندمدت امنیت انرژی تبدیل شود. نقطه تعیین‌کننده اما اجرای دقیق وعده‌هاست؛ زیرا اثر واقعی این طرح زمانی آشکار می‌شود که نیروگاه‌ها از روی کاغذ به مدار تولید برق منتقل شوند.

گفتنی است: خراسان‌شمالی در سال‌های اخیر توسعه نیروگاه‌های خورشیدی را به عنوان یکی از مسیرهای تقویت زیرساخت تولید برق دنبال کرده است.

اجرای نیروگاه ۷۲ مگاواتی قاسم‌خان نیز یکی از مهم‌ترین تجربه‌های استان در این حوزه بوده است. اکنون با توجه به افزایش نیاز به منابع پایدار انرژی و ضرورت کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی، برنامه احداث ۵۲ مگاوات ظرفیت جدید خورشیدی در چند شهرستان و مجموعه صنعتی استان در دستور کار قرار گرفته است.