- .
روایت امید در سیاهچادرهای خراسان شمالی
گزارشی از بازتاب مطالبات جامعهای که سالها بار تولید و امنیت را بر دوش کشیده است گزارشی است از روایت امید در سیاهچادرهای خراسان شمالی
به گزارش نسیم امروز ، در این گزارش آمده است:
در سرزمینی که طلوع خورشید هر روز بر دامنه کوهها و دشتهای گستردهاش نوید زندگی میدهد، مردمانی هستند که سالهاست بیهیاهو بار مسئولیتی بزرگ را بر دوش میکشند.
عشایر ایران، فراتر از یک جامعه کوچرو، نماد پیوند انسان با طبیعت، ایمان، تلاش و هویت تاریخی این سرزمیناند. آنان در سکوت کوهستان و پهنه دشتها، هم چرخه تولید را زنده نگه داشتهاند و هم میراث فرهنگی نسلهای گذشته را به آیندگان سپردهاند.
با این حال، عدالت اجتماعی زمانی معنا پیدا میکند که فاصله میان مرکز و دورافتادهترین نقاط کشور کاهش یابد و خدمات عمومی، فارغ از جغرافیا، به همه شهروندان برسد.
آنچه این روزها در مناطق عشایری خراسان شمالی جریان دارد، بیش از یک بازدید اداری، نشانهای از توجه دوباره به مطالباتی است که سالها در حاشیه مانده بود.
در دل منطقه عشایری قرهمیدان شهرستان سملقان، جایی که مسیرهای خاکی هنوز بخشی از واقعیت زندگی روزمره مردم را شکل میدهد، مسئولان استانی این بار به جای اتاقهای جلسات، در میان سیاهچادرها حاضر شدند تا از نزدیک با مسائل جامعه عشایری روبهرو شوند.
این حضور میدانی، فرصتی را فراهم کرد تا فاصله میان تصمیمگیران و مردمانی که بخش مهمی از تولیدات دامی و امنیت مرزی کشور را بر عهده دارند، کمتر شود.
زندگی در این منطقه، تصویری از تلاش بیوقفه است. دامداران از نخستین ساعات صبح راهی مراتع میشوند، زنان در کنار مسئولیتهای خانوادگی، نقش مهمی در اقتصاد خانواده ایفا میکنند و کودکان در میان طبیعتی بکر رشد میکنند؛ اما پشت این منظره آرام، مشکلاتی وجود دارد که سالها روند زندگی را دشوار کرده است.
یکی از مهمترین دغدغههای عشایر، دسترسی به آموزش است. فاصله زیاد محل استقرار خانوادهها تا مدارس و کمبود مراکز آموزشی باعث شده شماری از کودکان با دشواری در ادامه تحصیل روبهرو شوند.
خانوادههای عشایری معتقدند فراهم شدن امکانات آموزشی مناسب، نه تنها آینده فرزندانشان را تضمین میکند، بلکه میتواند زمینه کاهش نابرابریهای اجتماعی را نیز فراهم سازد.
در کنار آموزش، خدمات درمانی نیز به یکی از اصلیترین مطالبات تبدیل شده است. بسیاری از مناطق عشایری فاصله قابل توجهی با مراکز درمانی دارند و در شرایط اضطراری، همین فاصله میتواند سلامت بیماران را با خطر مواجه کند. به همین دلیل، استقرار تیمهای پزشکی سیار و افزایش دسترسی به خدمات بهداشتی، از خواستههای جدی این جامعه به شمار میرود.
تأمین آب آشامیدنی نیز همچنان یکی از چالشهای اساسی زندگی عشایر است. کاهش منابع آبی و محدودیت تجهیزات آبرسانی، بهویژه در فصل گرما، فشار مضاعفی بر خانوارهای کوچرو وارد کرده است. بسیاری از ساکنان منطقه معتقدند افزایش تعداد تانکرهای آبرسانی و اجرای طرحهای پایدار تأمین آب، میتواند بخش مهمی از مشکلات روزمره آنان را برطرف کند.
موضوع زیرساختها نیز در این نشست مورد توجه قرار گرفت. فرسودگی و تخریب ایلراهها، رفتوآمد دامداران و جابهجایی احشام را دشوار کرده و هزینههای تولید را افزایش داده است.
کارشناسان معتقدند بهسازی این مسیرها نه تنها به تسهیل کوچ عشایر کمک میکند، بلکه در حفظ اقتصاد دامداری و جلوگیری از مهاجرت اجباری نیز نقش مؤثری خواهد داشت.
در جریان این دیدار، مسئولان محلی و نظامی نیز بر اهمیت رسیدگی به مشکلات عشایر تأکید کردند. آنان با اشاره به نقش این جامعه در تولید محصولات دامی، حفظ امنیت مرزها و پایداری مناطق کمجمعیت، خواستار آن شدند که برنامههای حمایتی از مرحله تصویب فراتر رفته و وارد مرحله اجرا شود؛ زیرا تجربه سالهای گذشته نشان داده است که بسیاری از مصوبات، بدون اجرای عملی، تأثیر محسوسی بر زندگی مردم نداشتهاند.
استاندار خراسان شمالی نیز با حضور در جمع عشایر، بر ضرورت اولویتبخشی به حل مشکلات این قشر تأکید کرد و گفت : بخش قابل توجهی از مطالبات مطرحشده، با هماهنگی میان دستگاههای اجرایی و مدیریت مؤثر قابل حل است.
بهمن نوری نقش عشایر را در اقتصاد، امنیت و حفظ فرهنگ بومی کشور ارزشمند توصیف کرد و بر لزوم خدمترسانی متناسب با این جایگاه تأکید داشت.
وی جامعه عشایری را نماد صداقت، سختکوشی و بیادعایی توصیف و بر ضرورت توجه ویژه دستگاههای اجرایی به مطالبات این قشر تأکید کرد.
به گفته نوری، خدمترسانی به عشایر تنها یک مسئولیت اداری نیست، بلکه رسالتی ارزشمند در مسیر تحقق عدالت اجتماعی است؛ از همین رو مدیران باید رفع مشکلات این جامعه را در صدر برنامههای اجرایی خود قرار دهند تا هیچگاه شرایطی ایجاد نشود که مسئولان در برابر مردمانی که سالها صادقانه برای کشور تلاش کردهاند، احساس شرمندگی کنند.
جامعه عشایری خراسان شمالی تنها تولیدکننده گوشت، لبنیات و دیگر فرآوردههای دامی نیستند؛ این جامعه، حافظ سنتهایی است که بخشی از هویت فرهنگی ایران را شکل دادهاند.
سبک زندگی مبتنی بر کوچ، همزیستی با طبیعت و انتقال دانش بومی از نسلی به نسل دیگر، سرمایهای ارزشمند است که تداوم آن، بدون حمایت هدفمند، با چالشهای جدی روبهرو خواهد شد.
نشست برگزارشده در قرهمیدان را میتوان تلاشی برای شنیدن مستقیم صدای مردمی دانست که خواستههایشان پیچیده نیست؛ مدرسهای در دسترس، آب آشامیدنی پایدار، خدمات درمانی مناسب و راههایی ایمن برای ادامه زندگی و فعالیت اقتصادی. اکنون نگاه عشایر بیش از هر زمان دیگری به عملی شدن وعدهها دوخته شده است؛ وعدههایی که اگر به اقدام تبدیل شوند، میتوانند کیفیت زندگی هزاران خانوار را متحول کنند.
تجربه توسعه در مناطق محروم نشان میدهد که اعتماد عمومی نه با تعداد جلسات، بلکه با نتایج ملموس ساخته میشود.
حضور میدانی نماینده عالی دولت در خراسان شمالی و شماری از دیگر مسئولان در میان عشایر، گامی مثبت برای شناخت دقیق مسائل است، اما موفقیت این رویکرد به سرعت و کیفیت اجرای مصوبات وابسته خواهد بود.
اگر برنامههای وعده دادهشده در حوزه آموزش، بهداشت، آبرسانی و زیرساخت به مرحله اجرا برسد، نه تنها بخشی از مشکلات تاریخی جامعه عشایری کاهش مییابد، بلکه الگویی از توسعه متوازن و عدالتمحور شکل خواهد گرفت که میتواند به تقویت تولید، حفظ فرهنگ بومی و افزایش سرمایه اجتماعی در مناطق مرزی کشور منجر شود.
نظر دادن
از پر شدن تمامی موارد الزامی ستارهدار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.
































