به گزارش نسیم امروز، در شرایطی که افزایش هزینه‌های درمانی، فشار مضاعفی بر خانوارها وارد کرده، اجرای کامل این برنامه به‌عنوان یکی از مهم‌ترین اصلاحات ساختاری نظام سلامت مورد توجه قرار گرفته است.

کارشناسان حوزه سلامت می‌گویند نظام ارجاع و پزشک خانواده، اگرچه سال‌هاست در برنامه‌های دولت‌های مختلف مطرح می‌شود، اما همچنان تا رسیدن به اجرای کامل فاصله دارد. با این حال مسئولان دانشگاه علوم پزشکی خراسان‌شمالی معتقدند که توسعه تدریجی این طرح می‌تواند زمینه کاهش پرداخت مستقیم مردم، کنترل هزینه‌های درمانی و افزایش تمرکز بر پیشگیری از بیماری‌ها را فراهم کند.

رییس دانشگاه علوم پزشکی، خدمات بهداشتی و درمانی خراسان‌شمالی در نشست خبری اعلام کرد که «پزشک خانواده» به‌عنوان یکی از راهبردهای اصلی نظام سلامت، نقش مهمی در شناسایی زودهنگام عوامل خطر، پیشگیری از بیماری‌ها و ارتقای شاخص‌های بهداشتی و درمانی استان ایفا می‌کند.

دکتر سیداحمد هاشمی با اشاره به روند اجرای نظام ارجاع در کشور گفت: در دولت‌های مختلف بخش‌هایی از این برنامه اجرا شده و حتی در برخی کشورها استقرار کامل این نظام تا پنج سال زمان برده است؛ بنابراین طبیعی است که در ایران نیز اجرای کامل آن به‌صورت تدریجی انجام شود.

او تأکید کرد که تاکنون تمرکز اصلی بر سطح نخست خدمات درمانی بوده و هنوز نظام سلامت به‌طور جدی وارد سطح دوم خدمات نشده است. به گفته وی، تکمیل زنجیره ارجاع، پیش‌نیاز اصلاح نظام پرداخت و کنترل هزینه‌ها در حوزه سلامت به شمار می‌رود.

رییس دانشگاه علوم پزشکی خراسان‌شمالی کاهش پرداخت از جیب مردم را یکی از اهداف اصلی اجرای این طرح عنوان کرد و افزود: اکنون حدود ۵۰ درصد هزینه‌های درمانی توسط مردم پرداخت می‌شود که رقم قابل توجهی است، اما با اجرای کامل نظام ارجاع و تقویت بیمه پایه سلامت، این میزان می‌تواند به حدود ۱۰ درصد و حتی کمتر کاهش یابد.

هاشمی تصریح کرد که تحقق این هدف می‌تواند تأثیر مستقیمی بر عدالت در سلامت و جلوگیری از فقیرتر شدن خانوارها به‌دلیل هزینه‌های درمانی داشته باشد.

او همچنین از برنامه‌ریزی برای توسعه پزشک خانواده در استان خبر داد و گفت: در برنامه جدید، برای هر سه هزار نفر یک پزشک خانواده در نظر گرفته شده است.

به گفته وی، پزشک خانواده تنها نقش درمانی ندارد، بلکه مأموریت اصلی او در حوزه پیشگیری، آموزش سلامت و شناسایی عوامل خطر تعریف شده است. هاشمی افزود: پایش مستمر وضعیت سلامت افراد توسط پزشک خانواده می‌تواند از بروز بسیاری از بیماری‌ها جلوگیری کند.

رییس دانشگاه علوم پزشکی خراسان‌شمالی در ادامه سخنان خود، بیماری‌های قلبی و عروقی، فشار خون، سلامت دهان و دندان و کاهش مصرف دخانیات را از مهم‌ترین اولویت‌های برنامه پزشک خانواده عنوان کرد و گفت: بخش قابل توجهی از بیماری‌ها در کشور قابل پیشگیری است و با مدیریت عوامل خطر، می‌توان هزینه‌های درمانی را به شکل محسوسی کاهش داد.

او همچنین به وضعیت مالی بیمارستان‌های استان اشاره کرد و افزود: در سال گذشته درآمد بیمارستان‌ها حدود ۱۷۰ میلیارد تومان بود، در حالی که هزینه‌ها از ۲۰۰ میلیارد تومان فراتر رفت.

هاشمی با تأکید بر ضرورت تغییر رویکرد نظام سلامت گفت: برای پایداری نظام سلامت، باید نگاه درمان‌محور به نگاه پیشگیری‌محور تغییر کند و پزشک خانواده و نظام ارجاع، ستون‌های اصلی این تحول هستند.

وی در پایان خاطرنشان کرد: اجرای کامل این برنامه‌ها علاوه بر کاهش هزینه‌های غیرضروری، عدالت در دسترسی به خدمات درمانی را افزایش داده و بخشی از فشار مالی را از دوش مردم برخواهد داشت.

اظهارات مسئولان دانشگاه علوم پزشکی خراسان‌شمالی نشان می‌دهد که نظام سلامت کشور به‌تدریج در حال حرکت از درمان‌محوری به سمت پیشگیری‌محوری است؛ تغییری که اگرچه ضروری به نظر می‌رسد، اما تحقق آن نیازمند سرمایه‌گذاری گسترده، فرهنگسازی عمومی و تقویت زیرساخت‌های بیمه‌ای است.

در شرایطی که سهم پرداخت مستقیم مردم از هزینه‌های درمان همچنان بالاست، اجرای موفق پزشک خانواده می‌تواند بخشی از فشار اقتصادی بر خانوارها را کاهش دهد. با این حال، کارشناسان معتقدند موفقیت این طرح در گرو اعتماد عمومی، دسترسی عادلانه به خدمات، تأمین پزشک کافی و اجرای کامل نظام ارجاع در تمامی سطوح درمانی خواهد بود؛ موضوعی که سال‌هاست یکی از چالش‌های اساسی حوزه سلامت ایران محسوب می‌شود.

طرح پزشک خانواده و نظام ارجاع از حدود دو دهه گذشته به‌عنوان یکی از برنامه‌های کلیدی اصلاح نظام سلامت در ایران مطرح شد. هدف اصلی این طرح، ساماندهی مراجعه بیماران، کاهش مراجعات غیرضروری به مراکز تخصصی، تقویت خدمات پیشگیرانه و کاهش هزینه‌های درمانی بود. این برنامه ابتدا در مناطق روستایی و شهرهای کوچک اجرایی شد، اما اجرای کامل آن در شهرهای بزرگ و مراکز استان‌ها با چالش‌هایی از جمله کمبود زیرساخت، محدودیت منابع مالی و ناهماهنگی میان بخش‌های مختلف نظام درمانی مواجه شد.